In gesprek met Gerrit Zalm en met Ben van Lier

Op 23 januari kwamen ruim 40 collega’s uit het Netwerk voor publieke dienstverleners bijeen in Crown Plaza om in gesprek te gaan met Gerrit Zalm over politieke inschattingsfouten uit het verleden (Toeslagen bij de Belastingdienst onder brengen), over informatiebeveiliging bij banken en overheden en over de bankpas als voor de hand liggende gegevensdrager. Zalm benadrukte het belang om veel aan kruisbestuiving te doen in dit netwerk door ook topmensen van banken uit te nodigen rond thema’s als informatiebeveiliging.

Ben van Lier schetste in hoog tempo de technologische ontwikkelingen in de wereld van the Internet of Things (IoT). Wat doet technologie met ons en de samenleving? Wat is ons ethisch perspectief op techniek? We verbinden steeds meer apparaten met het internet. Dat biedt veel mogelijkheden die ook weer veel beveiligingsvraagstukken oproepen. Voor burgers, bedrijven en overheden. Ben gaf aan hoe de verhoudingen liggen in volume tussen Azië en West Europa maar ook dat er verschillende culturele opvattingen zijn over het gebruik (en eigendom) van data. Ben pleit voor meer aandacht voor deze vraagstukken in het onderwijs maar ook binnen de overheid. We hebben geen idee wat al die techniek voor ons betekent! Wij, in dit publieke netwerk, moeten leren ermee om te gaan! Wat betekent dit allemaal voor onze burger, voor onze samenleving en voor de positie van de overheid. De techniek komt niet van ons…. wij gebruiken de techniek. We kunnen het bewustzijn vergroten, mensen opleiden, kennis vergaren, vraagstukken in gezamenlijkheid onderzoeken en oplossen, experimenteren en ook positie bepalen. Ben riep op het onderwerp op de agenda te houden!

Marens Engelhard, de Algemene Rijksarchivaris, gaf een toelichting op het belang van duurzame toegankelijke overheidsinformatie. Waarom is een archief nu eigenlijk zo belangrijk, vanuit het perspectief van de burger maar ook vanuit de overheidsorganisaties. Immers makkelijk toegankelijke informatie is ook in het belang van de organisatie. Informatie kan makkelijk en snel worden gevonden, bijvoorbeeld naar aanleiding van een WOB verzoek. Een archief vervult een democratische waarde, moet op een neutrale plek voor de burger terug te vinden zijn en is een schatkamer zonder economische waarde.

Duurzame toegankelijk overheidsinformatie is bestand tegen verandering en vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar en betrouwbaar. Nog geen makkelijke opgave. Het Nationaal Archief kan hier ondersteuning in bieden en heeft daarnaast al in samenwerking met overheidsorganisaties diverse projecten en pilots lopen. Een voorbeeld van een pilot is het ‘Bewaren bij de Bron’. Het Nationaal Archief beweegt zich verder op dit moment in het speelveld van de nieuwe regelgeving vanuit de Herziening Archiefwet, Wet Open Overheid en Algemene Verordening Gegevensbescherming. Een uitdaging!